Lerni Loĵbanon 1

Kio estas Loĵbano?

Loĵbano estas ege logika planlingvo kun neambigua sintakso. Tio signifas, ke komputilo povas senerare analizi Loĵbanan paroladon. Tiu kvalito aparte plaĉas al programistoj, filozofoj kaj aliaj homoj kiuj ŝatas esplori logikan pensadon.

Loĵbano pretendas esti kulture neŭtrala. Tamen, same kiel Esperanto, ĝi havas klaran Eŭropan inklinon. Ekzemple, ekzistas la radikoj skoto por "Skota kulturo, nacieco kaj lingvo" (5 milionoj da homoj) kaj xelso por "Greka/Helena kulturo, nacieco kaj lingvo" (11 milionoj), sed estas neniuj simplaj radikoj por la Niĝeria (155 milionoj), Filipina (92 milionoj), Vjetnama (86 milionoj) kaj Etiopa (79 milionoj) kulturoj, naciecoj kaj lingvoj.

Historio

En 1955 la usona sociologo kaj sciencfikcia verkisto d-ro James Cooke Brown kreis la lingvon Loglano. Parenteze en tiu sama jaro li publikigis la tabulludon Careers, en kiu oni devas akiri belegan sekretariinon por sukcesi kiel negocisto.

Read more…

Ruby por Esperantistoj 1

Kio estas Ruby?

emblemo de Ruby

Ruby estas la angla vorto por rubeno.

Ruby estas eleganta kaj potenca programlingvo. Inventis ĝin Japana mormono nomita YUKIHIRO Matsumoto (alinome Matz) en 1993. Kvankam Ruby estas serioza programlingvo, ĝi estas ankaŭ tre amuza kaj esprimpova. Kiel Matz mem diris, "Ruby estis planita por feliĉigi programistojn."

Ruby estas senkosta. Ĉiuj povas uzi ĝin. La fontoteksto, kiu funkciigas Ruby, estas nefermita. Tio signifas, ke ĉiuj rajtas rigardi, kiel Ruby funkcias interne aŭ eĉ ŝanĝi ĝin por funkcii alimaniere.

Ruby iom furoris en la lastaj jaroj parte pro Ruby on Rails, aplikaĵa kadro kiu uzas Ruby por krei dinamikajn TTT-paĝojn. (Tamen mi preferas la pli simplan TTT-aplikaĵan kadron Sinatra.)

Objektema programado

foto de Matz

Matz… kia belulo!

En la pasinteco, multaj programlingvoj estis ordonemaj. Ili uzis u-verbojn kaj o-vortojn en longa instrukciaro: "Unue vi faru tion. Due vi faru tion. Fine vi faru tion."

Ruby estas objektema lingvo. Tio signifas, ke ĝi uzas "objektojn", kiuj funkcias kiel sendependaj maŝinetoj. Anstataŭ vaste pripensi la tutan programon samtempe, oni kreas individuajn maŝinetojn laŭbezone. Oni difinas, kion ĉiu faru kaj kiel ĝi parolu al aliaj maŝinetoj. Tio prezentas multajn avantaĝojn.

Ekzemple, teamo povas facile kunlabori pri unu sama programo. Mi povas jam verki miajn maŝinetojn tiel, ke ili perfekte konektiĝos al la maŝinetoj de mia kunlaboranto. Ni antaŭe decidis kion ĉiu maŝineto faros, kiajn mesaĝojn ĝi ricevos kaj kiajn respondojn ĝi donos.

Daŭrigota…

Esperanto for hackers

I often see laypeople getting confused by the many possible meanings of the English word "hacker". The fact that the media use the word almost exclusively in the context of criminal activities doesn’t help, either.

In Esperanto, the matter is clearer, and we have many words:

Hacker

  • artifikulo: someone who uses cleverness, skill or ingenuity to impress or deceive
  • kodumulo: an expert or hobbyist who modifies and tinkers with code in unconventional and custom ways
  • kodrompisto, retpirato: someone who breaks into computer systems, typically to do malicious things
  • datumsekurigisto: a computer security professional
  • komputila virtuozo: someone brilliantly talented with computers

To hack

  • kodumi: to tinker with code in original ways
  • modifi: to modify
  • ripari: to fix

For more computer vocabulary, check out:

 

NetHack en Esperanto

Mi kelkfoje revas pri traduki la epopean ludon NetHack en Esperanton. (Ĉu nomi ĝin Rethako?) Estus amuze Esperantigi la monstrojn, kategoriojn kaj ties Askian grafikon. Jen kelkaj ekzemploj:

B    baziliskoj
   B        baziliskido
   B    bazilisko
   B    fajrobazilisko
Ĉ ĉielaj estaĵoj
   Ĉ    anĝelo
   Ĉ    kvecalkoatlo
   Ĉ    ĉina unukornulo

Read more…

Kongreso pruvas, ke Esperanto povas esti la lingvo de amo

Hodiaŭ The Times publikigis la artikolon Conference proves that Esperanto can be the language of love. Oni petis, ke mi traduku ĝin, do jen:

Read more…

Esperanto for pirates

Arrr mateys, the Esperanto language be teeming with expressions dating back to the golden age of piracy in Esperantoland. Here be a few to get ye started.

Kapitano Zamenhof
alborden! up lads and at ‘em!  
 
antaŭa kastelo, teŭgo  fo’c’sle, the raised front part of a ship
babordo kaj tribordo port and starboard
bubo urchin, brat
elo kaj bubinoj ale and wenches
flibustro buccaneer, filibuster
for de l’ vojo! gangway! make way!
fripono rascal, rogue, crook, trickster
fulmotondro! thundering typhoons!* (literally: thunder and lightning!)
grogo grog, diluted rum
haltu tie! avast there!
ho hoj! ahoy!
ho ruk! heave ho!
je la barbo de Zamenhof!  shiver me timbers!
kanajlo scoundrel, scallywag, rapscallion, rascal, rogue
korsaro corsair, a Spanish privateer  
Krakeno Kraken, a horrifying sea monster**
 
maato mate, a rank between captain and ordinary seaman 
marhundo sea dog, an experienced old sailor  
matroso ordinary seaman  
mil lukoj! blistering barnacles!* (literally: one thousand scuttles!)  
poba kastelo poopdeck  
rabaĵo booty, loot, swag  
spadistaĉo swashbuckler, a wild adventurer quick to use his rapier  
stiristo coxswain  
teron triborde! land ho off the starboard bow!  
vi volapukistoj! ye scurvy dogs!  

*These are famous Haddockisms.
**not to be confused with krakeno, a tasty cracker or pretzel